باشقى بەترادىيو ۇعۇۇىشكەرلەرسۉرۅتتۅر
ىر-كۉۉلۅرسۉرۅتتۅركىلىپتەررادىيو بەرۉۉلۅرۉن تانداپ ۇعۇۇ
جاڭىلىقتار
 قالىڭ دئننىي ىشمەرلەردىن رولۇن داعى بئر دەمجىي كەڭىرتىپ، دىننىي ىشتەردى سوتسىيالىستىك قوومعو شايكەشتىرۉۉگۅ جەتەكتەيلى
   2015-06-15 18:45:08     xjbs   

تەكەنىن جە 6- ايدىن 14- كۉنۉ تۉشتۅن مۇردا، اپتونوم رايون مەكەن سۉيۅر دئننىي ىشمەرلەر مايەك جىينالىشىن اچىپ، بوربوردۇن 1- ىرەتكى شئنجاڭ قىزماتى مايەك جىيىنالىشى اچىلعان بەش جىلدان بەرى ئش جۉزۉندۉۉلۉگۉنۅ بىرگەلەشتىرىپ، باش سەكىراتار شئى جئنپىڭدىن بئر سىيرا زارىل سۅزدۉرۉنۉن روحۇ جانا بوربوردۇن 2- ىرەتكى شئنجاڭى قىزماتى مايەك جىيىنالىشى، بوربوردۇن ۇلۇتتار قىزماتى جىينالىشى، بوربوردۇق بىردىكساپ قىزماتى جىيىنالىشى جانا اپتونوم رايوندۇق پارتكومدۇن 11- نومۇرلۇۇ، 28- نومۇرلۇۇ ۉجۅتتۅرۉ، «اپتونوم رايوندۇق دئننىي ىشتەرى پئرىنسىبى» نىن روحۇن داعى بئر دەمجىي تاامايلاشتىرىپ، قالىڭ دئننىي ىشمەرلەردىن رولۇن داعى بئر دەمجىي كەڭىرتىپ، شئنجاڭدىن دئننىي قىزماتىن داعى بئر دەمجىي كۉچۅتۉپ جانا كەمەلدەندىرىپ، قالىڭ دىنگە ىشەنچۉ قالىقتى شئنجاڭدىن قووم تۇرۇقتۇۇلۇعۇ مەنەن ۇزاققى بەيپىلدىگىن ئش جۉزۉنۅ اشىرۇۇ ۉچۉن سالىم قوشۇۇعا اراكەتتەندىردى. ج ك پ بوربوردۇق كومىتەتى ساياسئي بئيوروسۇنۇن مۉچۅسۉ، اپتونوم رايوندۇق پارتكومدۇن شۇجئسى، بئڭتۇان پارتكومۇنۇن بئرىنچى شۇجئسى، بئرىنچى ساياسئي كومۇسسار جاڭ چۉنشىيان زارىل سۅز سۉيلۅدۉ. تۉشتۅن مۇردا، ساات 10 جارىمدا، جىيىنالىش سالتاناتتۇۇ ماملەكەت شىق ىرى مەنەن كۅشۅگۅسۉن اچتى.

 ىسلام دئنى، بۇددا دئنى، حىرىستىيان دئنى سىياقتۇۇ التى دئندىن ۅكۉلدۅردۉ، ار قايسى دىندىك ۇيۇمداردىن ۅكۉلدۅرۉنۅن بولۇپ 700 دۅن اشۇۇن كىشى مايەك جىيىنالىشىنا قاتىشتى. اپتونوم رايوندۇق پارتكوم ۇلاندۇۇ تۉردۅ دئننىي ىشمەرلەر قوشۇۇنۇنا ۅسكۅلۅڭ ماانئى بەرىپ ارى كۅڭۉل بۇرۇپ، دئننىي قىزماتتى جاقشى ىشتۅۅگۅ ۅسكۅلۅڭ ماانئى بەرىپ كەلدى. بۇل ىرەتكى جىينالىشتى جاقشى اچۇۇ ۉچۉن، جاقىندا جاڭ چۉنشىيان ايرىم- ايرىم ۉرۉمچۉ، بايىنعۇلۇن موڭعۇل اپتونوم وبلاستى، سانجى، حوتەن سىياقتۇۇ جەرلەردە دئننىي ىشمەرلەر مايەك جىيىنالىشىن اچىپ، دئننىي ىشمەرلەردىن سۇنۇش- پىكىرلەردىن ۇقتۇ. جىيىنالىشتا وبولۇ «بەشتە جاقشى دئننىي ىشمەر» ۅكۉلدۅرۉ سىيلاندى. قاشقار ەيتگار مەچىتىنىن حاتىپى ابدۇقادىر ساۋۇت، ۉرۉمچۉ شاارى شۉيمۇگوۋ رايوندۇق چئڭچۇان تووپقاناسىنىن باشقى كەچىلى جئى رىن، ماناس وودانى لئياڭ جوۋحۇ بازارى جۇاڭ لاڭحۇ قىشتاعى مەچتىنىن احۇنۇ ما دىجۉندۅر سىيلانعان دئننىي ىشمەرلەرگە ۅكۉل بولۇپ جىيىنالىشتا سۅز سۉيلۅدۉ.

 جاڭ چۉنشىيان جىيىنالىشتا زارىل سۅز سۉيلۅپ مىنداي كۅرسۅتتۉ: اپتونوم رايوندۇق پارتكوم، ۅكۉمۅت تارىحتان بەرى دئن قىزماتىنا ۅسكۅلۅڭ ماانئى بەرىپ كەلگەن، ايرىقچا بوربوردۇن شئنجاڭ قىزماتى مايەك جىيىنالىشى اچىلعاندان بەرى، اپتونوم رايوندۇق پارتكوم، ۅكۉمۅت بوربوردۇن ساياسات چەچىمدەرىن چەچكىن تاامايلاشتىرىپ، بوربوردۇن دىنگە قاتىشتۇۇ قىزماتتارىنىن ئرى ساياسات باعىتتارىن شئنجاڭدىن ئش جۉزۉندۉۉلۉگۉ مەنەن تىعىز بىرگەلەشتىرىپ، جاڭى ئدىيا، جاڭى ارعا، جاڭى چارالاردى توقتووسۇز ىلىكتەپ، دئن قىزماتى جاڭى زارىل ارىشتى تاشتادى. ۇچۇردا، شئنجاڭدىن دىندىك جالپى ابالى جالپى جاعىنان سوو، باشقارۇۇ تارتىپتۉۉ، ەكونومىكا جانا قووم ۅنۉگۉۉسۉ مەنەن قووم تۇرۇقتۇۇلۇعۇن قورعوودو زارىل رول اتقارۇۇدا، مىندا قالىڭ دئننىي ىشمەرلەر شايدووت رول اتقارۇۇدا. كۅپ جىلداردان بەرى، قالىڭ دئننىي ىشمەرلەر پارتئيا جانا ۅكۉمۅت ايلاناسىنا تىعىز ىنتىماقتاشىپ، مەكەندى سۉيۉۉ، ەلدى سۉيۉۉدۅي وزوت جۅرۅلگۅنۉ ۅۅرچۉتۉپ، پارتئيا جانا ۅكۉمۅت قىزماتىن قولدوودو زارىل رول اتقارىپ كەلدى؛ ەكى ىرەتكى شئنجاڭى قىزماتى مايەك جىيىنالىشىنىن روحۇن تاامايلاشتىرىپ، «ەلدى بايۇۇ جولۇنا باشتوو» دو رول اتقاردى؛ تۇۇرا ىشەنىم تۇرعۇزۇپ، وپسۇز دئننىي ئدىيا مەنەن كۉرۅش جاسوودو زارىل رول اتقاردى. جاڭ چۉنشىيان مىنداي دەدى:- «ئش جۉزۉندۉۉلۉك قالىڭ مەكەن سۉيۅر دئننىي ىشمەرلەردىن ساياسئي جاعىنان ىشەنىچتۉۉ، دئن جاعىنان بىلىمدۉۉ، مۇرال جاعىنان ەلدى مويۇنداتقان، العىلىقتۇۇ ۇچۇردا رولۇن اتقارعان جاقشى قوشۇۇن، شئنجاڭدىن قووم تۇرۇقتۇۇلۇعۇ مەنەن ۇزاققى بەيپىلدىگىن قورعوونۇن زارىل كۉچۉ، شئنجاڭدىن ەكونومىكا جانا قووم ۅنۉگۉۉسۉن جىلىشتاتۇۇدا شايدووت رول اتقارات، ىشەنىچتۉۉ كۉچ. وشوندوي ەلە دئن سالااسىندا جانا پارتئيانىن دئنني قىزماتىنىن باعىت ساياساتتارىن ۉيرۅنۉۉ، تۉشۉنۉۉ، ىيعارۇۇ، تاامايلاشتىرۇۇ جەتەرسىز بولۇۇ، دئننىي زاكوندۇۇلۇقتۇ تاانۇ اچىقم بولبوو، «اچىق ايتا البوو، ايتىپ بەرە البوو، ايتىپ مويۇنداتا البوو» دوي ماسەلەلەر ساقتالۇۇدا؛ چەگارا ئچى- سىرتىنداعى دۇشمان كۉچتۅردۉن دىندەن پايدالانىپ، شئنجاڭعا سىڭىپ كىرىپ بۇزعۇنچۇلۇق جاسوو قىيمىلى توقتووسۇز وورلوشۇپ، قووم تۇرۇقتۇۇلۇعۇنا وور داراجادا تااسئرى تىيگىزدى. بۇل ماسەلەلەر چەچىلبەسە، دئننىي باشقارۇۇ جانا دىندىك شايكەشتۉۉلۉككۅ تااسئرىن تىيگىزەت».

 جاڭ چۉنشىيان مىنداي باسا بەلگىلەدى: دئندىن ەرەجەسىنە مويۇن سۇنۇپ، پارتئيانىن دئن قىزماتى باعىت، پرىنسىپتەرىن چەچكىن تاامايلاشتىرۇۇ كەرەك. دئندىن ۇزۇن مەزگىلدۉۉ، تاتاال، جۇرتچۇلۇق مۉنۅزدۉۉ، ۇلۇت مۉنۅزدۉۉ، ەل ارالىق مۉنۅزدۉۉ بولۇۇداي بۇل «بەش مۉنۅز» ۅزگۅچۅلۉگۉن تولۇق تاانۇ كەرەك. بەش جىلدىق ئش جۉزۉندۉۉلۉك بارىشىندا، اپتونوم رايوندۇقن پارتكوم دئن قىزماتىنىن ماڭىز جاعىنان جۇرتچۇلۇق قىزماتى ەكەنىن ورتوعو قويدۇ، كەڭ پەيىلدۉۉ جانا اقىلدىق پوزىتسىيا مەنەن دئننىي ىشەرنىم ايرىماسىنا تۇۇرا مامىلە جاساپ، شئنجاڭدىن قووم قايچىلىعىن چەچۉۉدۅگۉ «بەش اچقىچتى» چىنىعى جاقشى شىتەتۉۉ كەرەك؛ «بەش تاانىم» دا بەكەم تۇرۇپ، «بەش تاانىم» تاربئياسىن تەرەڭ قۇلاچ جايدىرىپ، اتا- مەكەن چوڭ ۉي- بۉلۅۅسۉندۅ ىنتىماقتاشىپ كۉرۅش جاسوو سىيمىقتانۇۇ سەزىمىن، ووراقتانۇۇ سەزىمىن، جووپكەرچىلىك سەزىمىن ارتتىرۇۇ كەرەك؛ دىنگە ىشەنچۉ قالىق مەنەن قالايىقتىن بايلانىشىن تۇۇرا تاانۇۇ كەرەك. دئننىي ىشمەرلەر جانا دىنگە ىشەنىچۉۉ قالايىق وبولۇ ماملەكەتتىن اتۇۇلۇ، ماملەكەتىبىزدىن «باش زاكون» بەلگىلەمەسىنە نەگىز، اتۇۇلداردىن نەگىزگى ۇقۇعۇنان باارلانۇۇ مەنەن بئر ۇباقىتتا، سۅزسۉز باش زاكون جانا زاكون- ەرەجەرلەردى اتقارۇۇ مىلدەتى بار. وبولۇ ەرەجەگە، زاكونعو مويۇن سۇنعان اتۇۇل بولۇپ، وشونۇ مەنەن بئر ۇباقىتتا، تۇۇرا ىشەنگەن جاقشى دىنگە ىشەنچۉ بولۇۇ كەرەك؛ پارتئيانىن دئن قىزماتىنداعى «تۅرت سۉيلۅم» نەگىزگى باعىتىن جالپى بەتكەي تاامايلاشتىرىپ، دىنگە ىشەنۉۉ ەركىندىگى ساياساتىن جالپى بەتكە تاامايلاشتىرىپ، زاكون ارقىلۇۇ دئننىي ىشتەردى باشقارىپ، ۅز الدىنچا اتقارۇ پىرىنسىبىندە بەكەم تۇرۇپ، دئن مەنەن سوتسىيالئزىمدىن ۅز ارا شايكەشۉۉسۉن شايدووت جەتەكتۅۅ كەرەك؛ دئننىي ماسەلەلەردى بئر جاقتىلۇۇ قىلۇۇداعى «بەش سۉيلۅم» نەگىزگى پىرىنسىبىندە بەكەم تۇرۇپ، «زاكوندۇۇلۇعۇن قورعوپ، زاكونسۇزۇن چەكتەپ، وپسۇزدۇقتۇ توسۇپ، سىڭىپ كىرۉۉگۅ قارشى تۇرۇپ، قىلىمشتارعا سوققۇ بەرۉۉ» كەرەك. «بەش سۉيلۅم» بئر- برىنە شايكەشكەن ورگانىك تۇلقۇ، تەك «زاكونسۇزدۇ چەكتەپ»، «وپسۇزدۇقتۇ توسۇپ»، «سىڭىپ كىرۉۉگۅ قارشى تۇرۇپ»، «قىلىمىشتاعا سوققۇ بەرگەندە» عانا «زاكوندۇۇلۇقتۇ قورعوونۇ» انسايىن جاقشى ىشتۅۅگۅ بولوت. بۇل نەگىزگى پئرىنسىپتى دئننىي ماسەلەلەردى تۇۇرا بئر جاقتىلۇۇ قىلۇۇنۇن نەگىزگى ساياسئي نەگىزگى قىلىپ، دئننىي قىيمىلداردىن قالىپتۇۇ تارتىپتۉۉ الىپ بارىلۇۇسۇنا جەتەكچىلىك قىلۇۇ جانا كەپەلەتتىك قىلۇۇ كەرەك.

جاڭ چۉنشىيان مىنداي باسا بەلگىلەدى: «بەشتە جاقشى دئننىي قىيمىل مادانئياتى» جانا «بەشتە جاقشى دئننىي ىشمەر» قىيمىلىن شايدووت قۇلاچ جايدىرۇۇ كەرەك. ئش جۉزۉندۉۉلۉك مىنانى دالىلدەدى: بۇل تۉردۉۉ قىيمىل دئننىي قىزماتتى جاقشى ىشتەپ، دئننىي قىزمات دەڭگەەلىن توقتووسۇز جوعورۇلاتۇۇنۇن زارىل تۇتقاسى، دىندىك ىشەنىم ەركىندىگى ساياساتىن جالپى بەتكەي تاامايلاشتىرۇۇ، دئن جانا شايكەشتۉۉلۉكتۉ جىلىشتاتۇۇنۇن زارىل جولۇ، زاكون ارقىلۇۇ دئننىي ىشتەرى باشقارۇۇنۇ كۉچۅتۉپ، قالىپتۇۇ دئننىي قىيمىل تارتئبىن قورعوونۇن زارىل چاراسى، دئن سالااسىنىن ۅزۉندۉك قۇرۇلۇشۇن كۉچۅتۉۉ، دئننىي ىشمەرلەردى جانا دىنگە ىشەنچۉۉ قالايىقتىن ۅزۉن تاربئيالوو، ۅزۉن باشقارۇۇعا جەتەكتۅۅدۅگۉ زارىل ىقما، دئننىي سالاا ىشمەرلەرى جانا دىنگە ىشەنچۉ قالايىقتىن ەكونومىكا جانا قووم ۅنۉگۉۉسۉندۅگۉ زارىل رولۇن ۅۅرچۉتۉپ، دئن مەنەن سوتسىيالئزىمدىن ۅز ارا شايكەشۉۉسۉن جەتەكتۅۅدۅگۉ زارىل تاشۇۇچۇ.

جاڭ چۉنشىيان مىنداي كۅرسۅتتۉ: «بەشتە جاقشى دئننىي ىشمەرلەرى» ۅلچۅمۉ: بئرىنچى، مەكەندى سۉيۉۉ، دئندى سۉيۉۉ جاقشى. جۇڭگو كوممۇنىستىك پارتئياسىنىن جەتەكچىلىگىن قورعوو، سوتسىيالئزىم تۉزۉمۉن قورعوو، مەكەندىن بىرىمدۉۉلۉگۉن، ۇلۇتتار ىنتىماقتۇۇلۇعۇن جانا قووم تۇرۇقتۇۇلۇعۇن قورعوو؛ ماملەكەتىبىزدىن ار قايسى دىندەرى جاقتاعان تىنچتىق، ىنتىماقتۇۇلۇق، كەلىشتىرۉۉ جولۇنۇن وزوت جۅرۅلگۅسۉنۅ مۇراستىق قىلۇۇ جانا ۅۅرچۉتۉۉ؛ ۇلۇتتۇق بۅلگۉنچۉلۉك جانا دئننىي وپسۇز ئدىيانىن سىڭىپ كىرۉۉسۉنۅ چەچكىن قارشى تۇرۇپ، زاكونسۇز دئننىي قىيمىلداردى چەچكىن چەكتۅۅ.

 ەكىنچى، دئندى چەچىمەلەپ، تۉشۉندۉرۉۉ جاقشى. دئننى توپتۇن قاتااڭ تالابى بويۇنچا، قالىپتۇۇ تۉردۅ تۉشۉندۉرۉپ، تەيولوگىيا، دئننىي پىرىنسىپتەرگە زاكون- تۉزۉمگۅ جانا دوور ارىشى تالابىنا ىلايىق كەلگەن تۉشۉندۉرۉۉ بەرىپ، دىنگە ىشەنچۉۉ قالايىقتى تۇۇرا سۅز- اراكەتتە بولۇۇعا جەتەكتۅۅ. دئندى تۉشۉندۉرۉۉن بەكەم ىيعارىپ، دايىمدۇۇ تۉردۅ دىنگە ىشەنچۉ قالايىققا ىنتىماق شايكەشتۉۉلۉك تاانىمى بويۇنچا ۉگۉت الىپ بارىپ، دئننىي شايكەشتۉۉلۉكتۉ جاقتوو؛ وزۇنمالۇۇلۇق مەنەن زاكون، ساياسات جانا دئننىي ەرەجەرلەردەن پايدالانىپ، تۉردۉۉ بۇرمالانعان ۇشاق- ايىڭدارعا قارشى تۇرۇۇ.

 ۉچۉنچۉ، ۇلۇتتار ىنتىماقتۇۇلۇعۇ جاقشى. ۇلۇتتار ىنتماقتۇۇلۇعۇنا جاقشى باش بولۇپ، ۇلۇتتار ىنتىماقتۇۇلۇعۇنا پايداسىز سۅزدۅردۉ سۉيلۅبۅۅ، ۇلۇتتار ىنتىماقتۇۇلۇعۇنا پايداسىز ىشتەردى ىشتەبۅۅ، ۇلۇتتار ىنتىماقتۇۇلۇعۇنا تااسئرىن تىيگىزگەن سۅز- اراكەتتەردى باش بولۇپ تىزگىندەپ، ايلاناداعى ۇلۇتتار ىنتىماقتۇۇلۇعۇ ۉلگۉلۅرۉن باش بولۇپ ۉگۉتتۅ؛ دىنگە ىشەنبۅۅچۉ قالايىق مەنەن دىنگە ىشەنچۉ قالايىقتىن وقشوبوعون زاكوندۇۇ ۇقۇعۇنا ۇرماق قىلۇۇ؛ ۇلۇتتار ىنتىماقۇۇلۇعۇن جىلىشتاتىپ، ۇلۇتتار ىنتىماقتۇۇلۇعۇ ۉلگۉلۅرۉنۅن بولۇۇنۇ قولعو كەلتىرۉۉ.

تۅرتۉنچۉ، مادانئيات دئن ئستىلى جاقشى. مەكەندى سۉيۉۉ، شئنجاڭدى سۉيۉۉ، ۇلۇتتار ىنتىماقتۇۇلۇعۇنا سالىم قوشۇۇ، چىمىرقانىپ ۅز ارا جاردام بەرۉۉ، اچىپ جىبەرىپ ىلگەرلۅۅدۅي شئنجاڭ روحۇن ۅۅرچۉتۉپ، ازىرقى دوور ئلىم- تەحنىكاسىن، ازىرقى دوور مادانئياتى جانا مادانئي ابالدى ۇرماتتاپ، سوو مادانئيات تۇرمۇشۇن باش بولۇپ جاقتاپ، ئلىم- تەحنىكاعا سۅۅنۉپ، چىمىرقانىپ باي بولۇۇ؛ دئن ئستىلى تۇۇرا بولۇۇ، مۇرالى جاقشى بولۇۇ، سۅز-اراكەتى بىردەي بولۇۇ، اراكەتتەرى مادانئياتتۇۇ بولۇۇ، بەرىلىپ تووپ قىلۇۇ؛ قوومدۇق جامااتتىق قىيمىلدارعا شايدووت قاتىشىپ، قوومعو تەيلۅۅ جۉرگۉزۉۉ.

بەشىنچى، رولۇن ۅۅرچۉتۉۉ جاقشى. وزۇنمالۇۇلۇق مەنەن پارتئيا جانا ماملەكەتتىن ساياساي باعىتتارىن ۉگۉتتۅپ، ماملەكەتتىن زاكون- ەرەجەلەرى جانا ساياساتىنا مويۇن سۇنۇۇدا ۉلگۉ بولۇپ، دىنگە ىشۉنچۉ قالايىقتى ەرەجە- تۉزۉمدۅرگۅ مويۇن سۇنۇۇعا جەتەكتۅۅ؛ تۇۇرا سۅز- اراكەتتە بەكەم تۇرۇپ، شايدووتتۇق مەنەن نەگىزگى قاتمارداعى دىنگە ىشەنچۉ قالايىق قىزماتىنا شايكەشىپ، دىنگە ىشەنچۉ قالايىقتى زاكونسۇز دئننىي قىيمىلدارعا جانا دئننىي وپسۇز ئدىيالاردىن سىڭىپ كىرۉۉسۉنۅ وزۇنمالۇۇلۇق مەنەن قارشى تۇرۇۇعا جەتەكتۅۅ؛ زومبۇلۇقا قارشى تۇرۇپ، زاكون- تۉزۉمدۉ سۉيلۅپ، تارتئپتى سۉيلۅپ، العىلىقتۇۇ مەزگىلدە سۉيلۅۅگۅ باتىمدۇۇ بولۇپ، شايدووتتۇق مەنەن «ۉچ تۉردۉۉ كۉچتۅرگۅ» سوققۇ بەرۉۉگۅ شايكەشپ جانا قولدوپ، دىنگە ىشەنچۉ قالايىقتى جەتەكتەپ، دئندى سوتسىيالئزىم مەنەن شايكەشۉۉسۉن جىلشتاتۇۇدا رول اتقارۇۇ كەرەك. جاڭ چۉنشيان مىنداي دەدى:- «بەشتە جاقشى دئنىي ىشمەر» «قوش بەشتە جاقشى»نى جاراتۇۇ قىيمىلىنىن العىلىقتۇۇ جەرى، كىيىنكى ارىمدا اپتونوم رايونۇبۇز داعى ««بەشتە جاقشى دئنىي ىشمەر» جانا « بەشتە جاقشى دئنىي قىيمىل سورۇنۇ» ۅلچۅمۉنۉن ۅزگۅرتۅت جانا كەمەلدەندىرەت، «قوش بەشتە جاقشى»نى جاراتۇۇ قىيمىلىن تەرەڭ قۇلاچ جايدىرۇۇنۇ داعى بىردەمچىي جىلىشتاتات، ار دارجالۇۇ پارتئيا ۅكۉمۅت، قالىڭ دئن سالااسىنداعى ىشمەرلەر «قوش بەشتە جاقشى»نى جاراتۇۇ قىيمىلىن قۇلاچ جايدىرۇۇنۇن زارىل ماانئسىن تەرەڭ تاانىپ، جاراتۇۇ قىيمىلىن مىقتۇۇ ىشتۅۅ، ايرىقچا دئنىي ىشمەرلەر بەش تاروو ۅلچۅمۉ بويۇنچا ۅزۉنۅ قاتااڭ تالاپ قويۇپ، دىلگىرلىك مەنەن «بەشتە جاقشى دئنىي ىشمەر» بولۇپ، ۅزۉنۉن ئش جۉزۉندۉ اراكەتى ارقىلۇۇ پارتئيا جانا ۅكۉمۅتتۉن ىشەنىچىن، قالايىق-قالىقتىن ۇرماتىن قولعو كەلتىرۉۉسۉ كەرەك.

جاڭ چۉنشيان مىنا بۇلاردى باساا كۅرسۅتتۉ: دئنىي ىشمەرلەر دئندى سوتسىيالىستىك قووم مەنەن شايكەشتىرۉۉدۅگۉ رولۇن ۅرچۉتۉپ، دئندى ەكونومىكانىن ۅنۉگۉۉسۉ، قوومدۇق شايكەشتۉۉلۉگۉ، مادانئياتتىن گۉلدۅنۉۉسۉ، ۇلۇتتاردىن ىنتىماقتۇۇلۇعۇ، مەكەندىن بىرىمدۉۉلۉگۉ ۉچۉن قىزمات قىلۇۇعا جەتەكتۅۅلۅرۉ كەرەك.

بئرىنچى: سۅزسۉز سوتسىيالستىك باعىتتا بەكەم تۇرۇ كەرەك. قالىڭ مەكەن سۉيۅر ىشمەرلەر دئندى قوومدۇن ۅنۉگۉۉسۉ مەنەن شايكەشتىرۉۉنۉن بئر وبەكتىپ مىيزام- چەنەمدۉۉلۉك ەكەنىن، تەك انىق، اچىپ جىبەرىلگەن، سىيدىرۇۇداي پىسحولوگىيالىق جاعداي، دوور مەنەن تەك ىلگەرلەگەن روح مەنەن دئنىي ئدىيا، شارىياتتاردى دووردۇن ىلگەرلۅۅ تالابىنا ىلايىق قىلىپ تۉشۉندۉرۉنۉ انىق تۉشۉنۉۉ، سوتسىيالىستىك ۅزۅكتۉۉ نارق قاراشىن جەتەكچى قىلىپ، جۇڭحۇا مادانئياتىن دىنگە سىڭدىرىپ، دئن ارقىلۇۇ دوور مازمۇنۇن مولۇقتۇرسا، انان دئن قالىپتۇۇ سوو ۅنۉككۅت.

 ەكىنچى: دئنىي قىزماتتى سۅزسۉز ساياسئي-زاكوندوشتۇرۇ دەڭگەلىن ۅستۉرۉ كەرەك. ماملەكەتىبىز زاكون ارقىلۇۇ ماملەكەت باشقارۇۇنۇ جولعو قويدۇ، مەيلى قايسىل ۇلۇت، قايسى دىنگە ىشەنگەن بولسۇن، جاراندار زاكون الدىندا تەك-بارابار بولۇپ، زاكون سىرتىنداعى جەر، زاكون سىرتىنداعى ادام، زاكون سىرتىنداعى دىنگە ۇرۇقسات قىلبايت. نەگىزگى زاكوندو ار قانداي ادامدىن دىندەن پايدالانىپ قوومدۇن تارتئبىن بۇزۇۇ، جارانداردىن دەن-سوولۇعۇنا زىيان جەتكىرۉۉ، ماملەكەت اعارتۇۇ تۉزۉمۉنۅ بۅگۅت بولۇۇ سىياقتۇۇ قىيمىلدارعا جول بەرىلبەيت دەپ انىق بەلگىلەنگەن.

 ۉچۉنچۉ: سۅزسۉز «وپسۇدۇقتۇۇ جويۇۇ» قىزماتىن جاقشى ىشتۅۅدۅ بەكەم تۇرۇ كەرەك. دئنىي وپسۇزدۇق جانا دئنىي وپسۇز كۉچتۅر جاشتاردى ۇۇلاپ، مەكەن سۉيۅر دئنىي ىشمەرلەردى ۅلتۉرۉپ، ۇلۇت، دئندى شىلتوو قىلپ، دىندەن وولاق قالىپتۇۇ تۇرمۇشقا تااسئرىن تىيگىزىپ جاتات. دئنىي وپسۇزدۇق دئن ەمەس، تەسكەرىسىنچە دئنگە قاراتا بۇرمالوو، دئندى تەبەلۅۅ جانا چىققىنچىلىق جاساعاندىق، ال ەمى دئنىي وپسۇز ئدىيانىن سىڭىپ كىرۉۉسۉنۉن كەڭىرۉۉسۉ دئنىي ىراشكەردىكگە بولعون ەڭ زور قورقۇنۇچ، وشوندوي ەلە شئنجاڭدىن قووم تۇرۇقتۇۇلۇعۇ جانا ۇزاققى بەيپىلدىگىنىن ئش جۉزۉندۉك قووبۇ بولۇپ، شئنجاڭداعى ار ۇلۇت ەلىنە زور زىيانداردى الىپ كەلدى، شئنجاڭدىن دئن قىزماتىن جاقشى ىشتۅۅدۅ، ۇچۇرداعى ەڭ كۅرۉنۉكتۉۉ مىلدەت «وپسۇزدۇقتۇۇ جويۇۇ»نۇ تەرەڭدەشتىرۉۉ. وشوندۇقتان دئنىي وپسۇز ئدىيانىن سىڭىپ كىرۉۉسۉنۅ تۇش كەلۉۉدۅ قالىڭ مەكەن سۉيۅر دئنىي ىشمەرلەر ۉن قوشۇۇعا باتىل بولۇپ، ىسلاام دئنى تۇۇسۇن كۅتۅرۉپ العان زومبۇلۇق اراكەتىن چەچكىن ايىپتاپ، زومبۇ تىرورچۇلاردى، دئنىي وپسۇزداردىن زومبۇ تىروردۇق اراكەتى «ىشەنىم ادالدىعى» دەگەندەي قۇرعاق سۅزدۅرۉن اشكەرەلەپ، قالىڭ دىنگە ىشەنەتۇرعان قالايىق-قالىقتى وپسۇز ئدىيا جانا كۉچتۅر مەنەن چەچكىن كۉرۅش قىلۇۇعا دىلگىر جەتەكتۅۅ كەرەك. دئنىي وپسۇز كۉچتۅردۉن «قازات جولۇندا قۇرمان بولۇپ بەيىشكە كىرۉۉ»دەي بۇرمالانعان سۅزدۅرۉن ۉگۉت قىلعاندا باتىلدىق مەنەن الاردىن جالعان سۅزۉنۅ سوققۇ بەرىپ، ابئيرىن اچىپ تاشتوو كەرەك، زومبۇ، تىروردۇق دەلولورۇ كۅرۉلگۅندۅ باتىلدىق مەنەن كۉن قوشۇپ، چىنىعى ابالدى اشكەرەلەپ، زومبۇ، تەررورچۇلاردىن قىلمىشىن ايىپتوو كەرەك، دئنىي وپسۇز كۉچتۅر قالايىق-قالىقتىن تۇرمۇشۇنا قول سالعان كەزدە باتىلدىق مەنەن ورتوعو چىعىپ قالايىق-قالىقتى جەتەكتۅۅ كەرەك، دئنىي وپسۇز كۉچتۅر قالايىق-قالىقتىن زامانباب مادانئي تۇرمۇشۇن توسقون كەزدە باتىلدىق مەنەن ورتوعو چىعىپ سوققۇ بەرىپ، باشتان-بويعو مەەنى سەرگەك قارماپ، قارماتمالۇۇ قارشى كۉرۅش قىلۇۇ كەرەك. بئز مەنەن دئنىي وپسۇز كۉچتۅر ورتوسۇنداعى كۉرۅشتۉن بئر مايدان قاتااڭ ساياسئي كۉرۅش، ەچ قانداي ىلايىق جەرى جوق ەكەنىن، الارعا جول قويۇۇ، دىنگە ىشەنگەن قالايىق-قالىققتى ازدىرعاندىق، قووم جانا ەلدىك قىلمىش ەكەنىن، اقىرىندا ۅزۉبۉز زىيان تاراتاتۇرعانىبىزدى انىق بىلۉۉبۉز كەرەك. تۉرتۉنچۉ: سۅزسۉز دئندىن وڭ رولۇن ىشتىكتۉۉ ۅرچۉتۉۉ كەرەك. دئندىن قوومدۇن رولۇنۇن ىشتىكتۉۉ بئر جاعى، باسىپ بئر جاعى دا بار، وشوندۇقتان دئن مەنەن سوتسىيالىستىك قوومدۇ شايكەشتىرۉۉدۅ دىلگىر فاكتورلوردۇ تەسكەپ، باسىپ فاكتوردۇ تىزگىندۅۅ جۉرۉشۉندۅ تەك باسىپ فاكتوردۇ تىزگىندۅۅ ماانئى بەرىپ، ىشتىكتۉۉ فاكتوردۇ تەسكۅۅ قايدىرگەر قاراباستىق كەرەك، وشوندوي ەلە تەك ىشتىكتۉۉ فاكتورعو ماانئى بەرىپ، باسىپ فاكتوردۇ تىزگىندۅۅگۅ قايدىرگەر قاراباستىق كەرەك، مەكەن سۉيۅر دئنىي ىشمەرلەر تۇرا سۅزدۅكۉ زارىل كۉچتۅردۉ جىلىشتاتىپ، دىندەگى تنىچتىقتى قۇبالوو، تالاش-تارتىشتى چەچۉۉ، مەەرى-ماحابات سىياقتۇۇ جاقشى ئدىيالاردى جانا ىشتىكتۉۉ فاكتورلوردۇ كۉچ سالاا قازىپ جانا ۉگۉت قىلىپ، گەە بئر ىلايىقسىز مازمۇنداردى تارىحي ارتقى كۅرۉنۉشۉ جانا ازىرقى دوور تالابى سىياقتۇۇ جاقتار بويۇنچا تۇرا تۉشۉندۉرۉ، وشوندوي ەلە زامانباب تۇرمۇش تالابى بويۇنچا تۉشۉندۉرۉ كەرەك. بەشىنچى: دئن سالااسىنداعى ىشمەرلەردىن رولۇن سۅزسۉز ۅرچۉتۉۉ كەرەك. مەكەن سۉيۅر ىشمەرلەر دىنگە ىشەنەتۇرعان قالايىق-قالىقتى جەتەكتۅۅ ورلۇن تولۇق تاانىپ جەتىپ، قوومدۇن تۇرۇقتۇۇلۇعۇن قورعوو جانا ەكونومىكا جانا قوومدۇن ۅنۉگۉۉسۉن جىلشتاتۇۇداعى ىشتىكتۉۉ رولۇن ۅرچۉتۉپ، باشتان-بويعو «ساياسىيدە ىشەنىچتۉۉ، دىندە اقىل بولۇۇ، احلاق بويۇنچا قالايىققا تەيلۅۅ جۉرگۉزۉ، العىلىقتۇۇ كەزدە رولۇن كۅرسۅتۉۉ» ۅزۉنۉن تالابى جانا چىمىرقانۇۇ باعىتى قاتارى چىمىرقانىپ تولۇمدۇۇ مەكەن سۉيۅر دئنىي ىشمەر بولۇۇ كەرەك.

جاڭ چۉنشيان مىنداي دەدى:-« قالىڭ دئنىي ىشمەرلەر قووپ، جووپكەرچىلىك سەزىم كۉچۅتۉپ، ۅز بىلگى ساپاتتى ۅستۉرۉنۉ تۇرا سۅز-اراكەتتە بولۇۇ، وپسۇزدۇقتۇۇ جويۇۇ، دئن مەنەن سوتسىيالىستىك قوومدۇ شايكەشتىرۉۉدۅكۉ العىلىقتۇۇ چارا قاتارى، ۇڭعۇ زاكون، زاكون وشوندوي ەلە پارتئيا جانا ۅكۉمۅت ساياساتىنا كۅۅن بۇرۇپ، كۅز قاراش جانا ايرىمالوو كۉچۉن كۉچۅتۉپ، ەمنەنىن جاقشى، ەمنەنىن جامان ەكەنىن، ەمنە ىشتەيتۇرعانىن، ەمنە ىشتەبەيتۇرعانىن انىق بىلۉۉسۇ كەرەك، دئنىي بئلىم دەڭگەلىن جانا قۇراندى تۉشۉندۉرۉ دەڭگەلىن داعى بىردەمچىي ۅستۉرۉپ، دىنگە ىشەنۉۉچۉ قالايىق -قالىقتىن زاكوندۇ دئن اجاتىن چىمىرقانىپ قاندىرىپ، دئنىي وپسۇز كۉچتۅردۉن بۇرمالاعان سۅزۉن اشكەرلەپ، تۇرا سۅز-اراكەتتە بولۇۇنۇن ىشتىكتۉۉ تاراتۇۇچۇلارىنان بولۇپ، ۉيرۅنۉۉگۅ ماانئى بەرىپ، ايرىقچا ماملەكەت تئلىن جاقشى ۉيرۅنۉپ، كۅز قاراشىن كەڭىرتىپ، ئلىم، مادانئيات بىلىمدەرىن ۉيرۅنۉۉ كۉچۅتۉپ، ئلىم-تەحنىكا ۉيرۅنۉپ، تۉشۉنۉپ، ىشتەپ، چىنعى ەمگەك، ئلىم-تەحنىكا ارقىلۇۇ بايىپ، دىنگە ىشەنەتۇرعاندار جانا ىشەنبەيتۇرعاندار، وشوندوي ەلە وقشوبوعون دىندەگىلەردى بارابار قارىم-قاتتوو قىلۇۇ، ۅز ارا ۇرماتتوو، ىراشكەر ۅتۉۉگۅ جەتەكتەپ، دئن مەنەن سوتسىيالستىك قوومدۇ شايكەشتىرۉۉدۅ دىلگىر جىلىشتاتۇۇچۇ بولۇۇ كەرەك.

جاڭ چۉنشيان مىنا بۇلاردى باساا كۅرسۅتتۉ: پارتئيانىن دئن قىزماتىنداعى جەتەكچىلىگىن كۉچۅتۉپ، دئن قىزماتىن كەمەلدەندىرىپ، بوربوردۇق كومىتەت جانا اپتونوم رايوندۇن دئن قىزماتىنا بايلانىشتۇۇ نەگىزگى ساياساتى جانا زاكون-تۉزۉمۉن استايدئل تامااي جۉزۅلۅشتۉرۉپ، ايرىقچا «بەش اچقىچتى» جاقشى ىشتەپ، دىنگە ىشەنەتۇرعان قالايىق-قالىقتىن زاكوندۇۇ دئنىي اجاتىن قامتاماتسىزداندىرىپ، تارتئپتۉۉ، ىلايىقتۇۇ، جولعو قويعون پىرىنسىپ نەگىزگىندە دىنگە ىشەنەتۇرعان قالايىق-قالىقتىن دئنىي بىلىمدەردى تۇرا ىگەرۉۉدۅكۉ زاكوندۇ جولۇن سالماقتۇۇ ارىمدا كەڭىرتىپ، دئنىي قىيمىل جانا دئنىي قىيمىل سورۇنۇن تەيلۅۅ باشقارۇۇسۇن كۉچۅتۉپ، زاكوندۇۇ دئنىي قىيمىلداردى قورعوپ، ار ۇلۇت ەلىنىنن ئلمىي، مادانئي زامانباب تۇرمۇشقا چابىتاندىرىپ، زاكونسۇز قىيمىلداردى باسىپ، مەكەن سۉيۅر دئنىي ىشمەرلەرى تاربئيالوو ەپكىنىن كۉچۅتۉپ، دئن قىزماتكەرىن ۇزۇن جىل تاربئيالوو پئلانىن تۉزۉپ، دئنىي ىشمەرلەردىن تۇرمۇش شارتىن جاقشىرتۇۇعا كۅڭۉل بۅلۉۉ كەرەك، ال ەمى شئنجاڭداعى قالىڭ دئنىي ىشمەرلەر پارتئيا جانا ۅكۉمۅتتۉن قامقوردۇعۇن قاتىردىرلاپ، پارتئيا جانا ۅكۉمۅتتۉن قىزماتتاردى ىشتۅۅسۉنۅ داعىدا جاقشى شايكەشىپ، قىزمات پىرىنسىبىندە بەكەم تۇرۇپ، تۇرا سۅز-اراكەتتە بولۇۇدا بەكەم تۇرۇپ، دئنىي وپسۇز ئدىياعا چەچكىن قارشى تۇرۇپ، شئنجاڭداعى دئندىن ىراشكەر سوو ۅنۉگۉۉسۉن قورعوپ، ۅزۉبۉزدۉن ئش جۉزۉندۉ اراكەتى ارقىلۇۇ قووز شئنجاڭ قۇرۇ چىعۇۇ كەرەك.

اپتونوم رايوندۇق پارتكومدۇن ورۇن باسار شۇجئسى، اپتونوم رايون تۅراعاسى شۅحرەت زاكىر جىينالىشتى باشقاردى ارى قورتۇندۇ سۅز سۉيلۅدۉ. نايىم ياسىن، چى جۉن، حان يوڭ، شاۋكەت ئمىن، بەي جىجە، شوڭ شۇانگو، قانىبەت شابۇكەي، لئى شۅجۉن، ما شۅجۉن قاتارلۇۇلار جىينالىشقا قاتىشتى.

بايلانىشتۇۇ ماقالا
ىرلار
سايتتىن باسما ۇقۇعۇ شئنجاڭ ەل رادىيو ئستانسىياسىنا تااندىق
بۇل سايتتان ۇرۇقساتسىز ماالىمات الۇۇعا بولبويت.