باشقى بەترادىيو ۇعۇۇىشكەرلەرسۉرۅتتۅر
ىر-كۉۉلۅرسۉرۅتتۅركىلىپتەررادىيو بەرۉۉلۅرۉن تانداپ ۇعۇۇ
جاڭىلىقتار
 ۋاڭياڭ اپتونوم رايونۇبۇزدۇن كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ قىزماتى بويۇنچا تەكشەرىپ ىزىلدۅۅدۅ بولدۇ
   2016-09-27 20:22:44     xjbs   

ج ك پ بوربوردۇق كومىتەتى ساياسئي بئيوروسۇنۇن مۉچۅسۉ، بوربوردۇق ەل ۅكۉمۅتتۉن ورۇن باسار ۅكۉمۅت باشچىسى، بوربوردۇق ەل ۅكۉمۅتتۉن كەدەيلەردى سۅمۅلدۅپ جالچىتۇۇعا جەتەكچىلىك قىلۇۇ ئشقاناسىنىن باشچىسى ۋاڭياڭ توعۇزدۇن ايىنىن 18-كۉنۉنۅن 21-كۉنۉنۅ چەيىن اپتونوم رايونۇبۇزدۇن كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ قىزماتى بويۇنچا تەكشەرىپ ىزىلدۅۅدۅ بولدۇ.

 ال مىنابۇلاردى تاقىدى: شئنجاڭ كەدەيلىكتەن ارىلتىپ ۅتكۅلگۅ ات سالۇۇ كۉرۅشۉندۅ جەڭىشكە جەتۉۉسۉ، شئنجاڭدىن قووم وموقتۇۇلۇعۇ جانا ۇزاققا چەيىن بەيپىل باشقارۇۇسۇن ىشكە اشىرۇۇدا زور ماڭىزعا ەە. بوربوردۇن كەدەيلەردى سۅمۅلدۅپ جالچىتۇۇ قىزمات جىيىنى جانا يىنچۇاندىن چىعىش، باتىش بۅلۉكتۅگۉ كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ شايكەشتىرۉۉ قىزمات مايەك جىيىنىن روحۇن ىچكەرلەي تامااي جۉزۅلۅشتۉرۉپ، جووپكەرچىلىك تاانىمى جانا چۇقۇلدۇق تاانىمىن بىردەمجي كۉچۅتۉپ، قىزمات ارعاسىندا جاڭىلىق جاراتۇۇ، كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ بايلىق قاينارىن بىرلەشتىرىپ، كەدەيلەردى تۅپ جۅلۅنۉ كەمەلدەندىرۉۉ، كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ ۅنۉمۉن جوعورۇلاتۇۇ، شئنجاڭداعى ازساندۇۇ ۇلۇت قالايىق-قالقتىن ۅز ماالىندا جالپى بەتكەي الدۇۇ قووم قۇرۇۇسۇنا كەپىلدىك قىلۇۇ كەرەك. اپتونوم رايوندۇق پارتكومدۇن شۇجئسى، شئنجاڭ ۅندۉرۉش قۇرۇلۇش بىڭتۇانى پارتكومۇنۇن بئرىنچى شۇجئسى، بئرىنچى ساياسئي كوممۇسسارى چىن چۇانگو تەكشەرىپ ىزىلدۅۅدۅ بىرگە بولدۇ.

 شئنجاڭدا تۉشتۉك شئنجاڭداعى ۇلۇتتۇق رايون، چەگارا رايون، بۅكسۅ توو ەەن تالاا رايونۇ، تۇتاش تىلكە رايوندوعۇ قىينچلىقتۇۇ رايون بئر تۇلقۇلاشقان بولۇپ، تابئيعى شارت-جاعدايى ناچار، كەدەيلىكتىن كۅرۉلۉۉ سالىشتىرماسى جوعورۇ، كەدەيلىكتەن ارىلتۇۇ ەپكىنى زور. ۋاڭياڭ قاتارلۇۇلار 6 گۇرۇپپاعا بۅلۉنۉپ، ايرىم-ايرىم قىزىلسۇۇ قىرعىز اپتونوم وبلاسىنىن ارتىش شاارى، ۇلۇۇچات وودانى جانا قاشقار ايماعىنداعى قاشقار شاارى، كۅنۅۅ شاار وودانى، يىڭسار وودانى، يوپۇرعا وودانى، پايزاۋات وودانىنا باردى، قىشتاقتاعى تۉتۉندۅردۅ تەكشەرىپ ىزىلدۅۅنۉ قۇلاچ جايدىردى، وشوندوي ەلە ايرىم-ايرىم وودان، ايىل قىشتاق كادىرلارى، قىشتاقتا تۇرۇشتۇۇ كادىرلار، مىلدەت مەنەن شئنجاڭدا مىلدەت مەنەن تاقشالۇۇعا كەلگەن كادىرلار، دىيقان-مالچى قاتارلۇۇلار مەنەن بىرمە-بئر پىكىر الماشتىرىپ، كەدەي قىينچىلىقتۇۇ قالايىق-قالقتىن ۅندۉرۉش تۇرمۇش ابالىن جانا كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ قىزمات ابالىن جانجاقتىلۇۇ ەەلەپ، نەگىزگى قاتمار كادىر، قالايىق-قالقتىن كەدەيلەكتەن ارىلتۇۇ ۅتكۅلۉنۅ ات سالۇۇ جۅنۉندۅكۉ پىكىر سۇنۇشتارىن ۇقتۇ.

 ۋاڭياڭ باشتاعان بئرىنچى ىزىلدەپ تەكشەرۉۉ گۇرۇپپاسى الدى-ارتى بولۇپ قاشقار كۅنۅۅ شاار وودانى وعۇساق بازارى حوجىلا قىشتاعى جانا ارتىش شاارى تەگىرمەتى ايىلى مايدان قىشتاعىنىن كەدەيلىكتەن قۇتۇلدۇرۇپ ۅتكۅلگۅ ات سالۇۇ قىزماتىن تەكشەرىپ ىزىلدەدى. حوجىلا قىشتاعىندا، ۋاڭياڭ كەدەي تۉتۉن ايلىحان ەسەندىن ۉيۉنۅ كىرىپ، بئر ۉي-بۉلۅ كىشىلەرىنىن ۅندۉرۉش تۇرمۇش ابالىن، كەدەيلەشىپ كەتۉۉ سەبەبى جانا كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ ساياساتىنان باارلانۇۇسۇن ىچكەرلەي جانجاقتىلۇۇ ەەلەدى. 66 جاشتاعى ايلىحان ەسەندىن وورۇ ايىنان كەدەيلەشىپ كەتكەنىن، پارتئيا جانا ۅكۉمۅتتۉن قامقوردۇعۇ استىندا ەڭ تۅمۅن تۇرمۇش كەپەلەت اقچاسى، قارتايعاندا كۉتۉنۉۉ اقچاسىن العانىن، جاڭىچا ايىل-قىشتاقتىن كۅمۅكتۅشۉپ دارىلانۇۇ تۉزۉمۉ نەگىزىنەن وورۇ كۅرسۅتۉۉ اجاتى قاناتتاندىرىلىپ، ۉي-بۉلۅنۉن جۉگۉ جەڭىلدەپ تۇرمۇشۇ بارعانسايىن جاقشىلانىپ جاتقانىنان قابار تاپقاندان كىيىن، ۋاڭياڭ ايرىقچا قۇباندى.

ال مىنداي دەدى: باش شۇجئى شئى جئنپڭ جولدوشتۇن جەتەكچىلگىندە پارتئيا بوربوردۇق كومىتەت كەدەي، قىينچىلىقتۇۇ قالايىق-قالققا ايرىقچا ازساندۇۇ ۇلۇت كەدەي قىينچىلىقتۇۇ قالايىق-قالقىنا ايرىقچا كۅڭۉل بۇردۇ، كەدەيلىكتەن ارىلتۇۇ ۅتكۅلۉنۅ ات سالۇۇ كۉرۅشۉندۅ سۅزسۉز جەڭىشكە جەتۉۉگۅ بەل بايلاپ، بئر سىيرا ساياسات ارعالارىن چىعارىپ، كۅپچۉلۉكتۉن جاقشى كۉن ۅتكۅرۉسۉنۅ جاردام بەردى. ارداراجالۇۇ پارتكوم جانا ۅكۉمۅتتۉن چوعۇۇ چىمىرقانۇۇسۇ استىندا، ارۇلۇت قالايىق-قالق ۅز كۉچۉنۅ سۅۅنۉپ جاشاپ، چىمىرقانىپ كۉرۅش قىلسا، ۇشۇل نئشاانىن سۅزسۉز ىشكە اشىرۇسۇنا ىشەنەم. مايدان قىشتاعى چەگاراعا جاقىن قىشتاق، بۉت قىشتاقتا 1900 دەن اشۇۇن كىشىنىن جارىمى كەدەي جان سانى بولۇپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۇۇ ۅتكۅلۉنۅ ات سالۇۇ مىلدەتى وور. ۋاڭياڭ الدى-ارتى بولۇپ مالچىلاردىن ۉيۉ، قىشتاق كومىتەتى، «ەل ابالىن بئلۉۉ، ەلگە نارپ جەتكىرۉۉ، ەل كۅڭۉلۉن الۇۇ» بويۇنچا قىشتاقتا تۇرۇشتۇۇ قىزمات گۇرۇپپاسىنا بارىپ، گىلەم جانا كەشتەچىلىك قىزماتتاشتىق كوپەراتىبىنن كۅزدۅن كۅچۉردۉ.

اتالعان قىشتاقتىن كەدەيلىكتەن ارىلتۇۇ ۅتكۅۅلۉنۅ ات سالۇۇ كۉرۅشۉن جانا ەلدى بايتىپ چەگارانى بەكەمدۅۅنۉ ۅزارا بىرلەشتىرگەنىن ەەلەدى، كۅپ تۉردۉۉ چارا قولدونۇپ ەلدى بەيپىل قىلۇۇ، الىپ قالۇۇ، بايىتۇۇعا كەپىلدىك قىلعانىن ۋاڭياڭ تولۇق تۇراقتاندىردى. ۋاڭياڭ مىنداي دەدى: چەگارادا كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ اتا-مەكەندىن چەگارا قورعوو قووپسۇزدۇعۇ جانا قالايىق-قالقتىن بەيقۇت جاشووسۇنا بايلانشىتۇۇ، سۅزسۉز جوعورۇ داراجادا جووپكەرچىلىك تاانىم مەنەن ارۇلۇتتان بولعون چەگاراچى قالايىق-قالقتى كەدەيلىكتەن قۇتۇلدۇرۇۇ قىزماتىن سۅزسۉز جاقشى ىشتەپ، كەدەيلىكتەن قۇتۇلدۇرۇپ ۅتكۅلگۅ ات سالۇۇ جانا ەلدى بايىتىپ چەگارانى بەكەمدۅۅنۉ تەڭ ارىمدا جىلىشتاتۇۇ كەپىلدىك قىلۇۇ كەرەك. توعۇزدۇن ايىنىن جە 9-ايدىن 21-كۉنۉ تۉشتۅن مۇرۇن، ۋاڭياڭ قاشقاردا مايەك جىيىنالىشىن اچىپ، اپتونوم رايوندۇن كەدەيلىكتەن ارىلتىپ ۅتكۅلگۅ ات سالۇۇ ابالىنان بەرگەن دوكلاتتى ۇقتۇ. ۋاڭياڭ شئنجاڭدىن جاقىنقى جىلدان بەرى كەدەيلىكتەن ارىلتۇۇ ۅتكۅلگۅ ات سالۇۇدا قول جەتكىرگەن ناتئيجالارىن تولۇق تۇراقتاندىردى.

ال مىنابۇلاردى تااقىدى: شئنجاڭ ايرىقچا تۉشتۉك شئنجاڭداعى دىيقانچىلىق مالچىلق رايونۇندا كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ ۇنىۋرەسال، تاتاال ۅزگۅچۅلۉگۉن ايگەلەندىردى. ۇنىۋرەسال چارا قولدونۇۇ، ۉستۉرتۅن تۉزۅپ تۉپكۉۉرۉنۅن جۅنگۅ سالۇۇ، كەدەيلىكتەن قۇتۇلدۇرۇۇ تۉيۉندۉ رايون جانا قالايىق-قالقتى تۇۇرا مەلجەپ، چوردوندوشتۇرۇپ ۅتكۅلگۅ ات سالىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۇۇ مىلدەتىن بۉتۉرۉۉگۅ كەپىلدىك قىلۇۇ كەرەك.

 اتىز-ارىق سۇۇ ىشتەرى سىياقتۇۇ نەگىزگى جابدۇۇ قۇرۇلۇشۇن كۉچۅتۉپ، ايىل چارباچىلىقتا سۇۇ ۉنۅمدۅۅنۉ زور كۉچ مەنەن ۅنۉكتۉرۉپ، ۅزگۅچۅ دىيقانچىلىق، مالچىلىق كەسىبىن زوريتۇپ، دىيقان-مالچىلاردى كەدەيلىكتەن ارىلتىپ بايۇۇسۇنا جەتەكچىلىك قىلۇۇ تئيىش. قوش تئل اعارتۇۇسۇ، كەسىپي اعارتۇۇعا ماانئى بەرىپ، تئل جانا جۅندۅم بويۇنچا تاربئيالوونۇ كۉچۅتۉپ، كەدەي جانساندى جۇمۇشقا ورۇنداشتىرىپ كىرەشەسىن ارتتىرۇۇ جۅندۅمۉن جوعورۇلاتىپ، قالايىق-قالقتىن كەدەيلىكتەن ارىلتۇۇ ىشكتۉۉلۉگۉن قىيمىلعا كەلتىرىپ، جاسالما كەدەيلكتەن ارىلتۇۇدان ساقتانۇۇ كەرەك.

 چىمىرقانىپ «ەكدەن قام سانابوو، ۉچتۉ قامسزداندىرۇۇ» ۅتكۅلگۅ ات سالۇۇ نئشاانىن ىشكە اشىرۇۇ مەنەن بئر ۇباقىتتا، باسقىچ، قادام بويۇنچا وموقتۇۇ كەدەيلىكتەن ارىلتۇۇعا بۅگۅت بولعون ۇزاققى ماسەلەلەنى مىقتى چەچۉۉ كەرەك.

 چىن چۇانگو مايەك جىيىندا مىنداي دەدى: ورۇن باسار ۅكۉمۅت باشچى ۋاڭياڭ تەكشەرىپ ىزىلدۅۅ گۇرۇپپاسىن جەتەكتەپ شئنجاڭدا كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ جالچتۇۇ قىزماتىن تەكشەردى، باش شۇجئى شئى جئنپڭدىن جەتەكچىلگىندەكى پارتئيا بوربوردۇق كومىتەتتىن چىن ىقلاستۇۇ قامقوردۇن الىپ كەلدى، ورۇن باسار ۅكۉمۅت باشچى ۋاڭياڭ شئنجاڭداعى ارۇلۇت ەلىنە تەرەڭ دوستۇق تارتۇۇلادى. بئز باش شۇجئى شئى جئنپڭدىن كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ جالچتۇۇ قىزماتىنداقى زارىل جولجوبو روحۇن ىچكەرلەي تامااي جۉزۅلۅشتۉرۉپ، ورۇن باسار ۅكۉمۅت باشچىنىن ورۇنداشتىرۇۇ تالابى بويۇنچا، انسايىن چوڭ قايرات، وعوبەتەر كۉچتۉۉ ارعا قولدونۇپ، كەدەيلەردى تۅپ جۅلۅۅ، كەدەيلەردى تۅپ ارىلتۇۇنۇ ىچكەرلەي جولعو قويۇپ، كەدەيلىكتەن ارىلتىپ ۅتكۅلگۅ ات سالۇۇ كۉرۅشۉندۅ سۅزسۉز جەڭىشكە جەتىپ، قووم وموقتۇۇلۇعۇ جانا ۇزاققا چەيىن بەيپىل باشقارۇۇنۇ باچىمداتىپ، باش شۇجئى شئى جئنپڭ جولدوشتۇن جەتەكچىلىگىندەكى پارتئيا بوربوردۇق كومىتەتى قاتىرجام قىلىپ، بۉت رايوندوقۇ ارۇلۇت قالايىق-قالققا باقىت جاراتۇۇبۇز تئيىش.

 ماملەكەتتىك ساياسئي كەڭەشتىن تۇرۇقتۇۇ مۉچۅسۉ، جانسانى بايلىق چۅيرۅ كومىتەتىنىن ورۇن باسار مۇدۇرۇ ۇ شۇاڭجان، بوربوردۇق ەل ۅكۉمۅتتۉن ورۇن باسار قاتچىسى جاڭ زىلىن، ماملەكەتتىك ۅنۉكتۉرۉۉ ىسلاات كومىتەتىنىن ورۇن باسار مۇدۇرۇ حۇ زۇساي، ماملەكەتتىك ۇلۇتتار ىشتەرى كومىتەتىنىن ورۇن باسار مۇدۇرۇ لو لىنمىڭ، بوربوردۇق ەل ۅكۉمۅتتۉن كەدەيلەردى سۅمۅلدۅۅ ئشقاناسىنىن ورۇن باسار مۇدۇرۇ ليۇ يوڭفۇ تەكشەرىپ ىزىلدۅۅدۅ بولدۇ. اپتونوم رايوندۇن ورۇن باسار تۅراعاسى چىيەنجى تەكشەرىپ ىزىلدۅۅدۅ بىرگە بولدۇ.

بايلانىشتۇۇ ماقالا
ىرلار
سايتتىن باسما ۇقۇعۇ شئنجاڭ ەل رادىيو ئستانسىياسىنا تااندىق
بۇل سايتتان ۇرۇقساتسىز ماالىمات الۇۇعا بولبويت.